{"id":328,"date":"2016-03-02T12:36:17","date_gmt":"2016-03-02T11:36:17","guid":{"rendered":"http:\/\/swelzbiety.archidiecezja.wroc.pl\/?page_id=328"},"modified":"2016-06-09T18:14:59","modified_gmt":"2016-06-09T16:14:59","slug":"architektura-kosciola","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/elzbieta.org\/?page_id=328","title":{"rendered":"Architektura ko\u015bcio\u0142a"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-63 size-large aligncenter\" src=\"http:\/\/swelzbiety.archidiecezja.wroc.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/kosciol-1024x501.jpg\" alt=\"kosciol\" width=\"1024\" height=\"501\" srcset=\"http:\/\/elzbieta.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/kosciol.jpg 1024w, http:\/\/elzbieta.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/kosciol-300x147.jpg 300w, http:\/\/elzbieta.org\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/kosciol-768x376.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie ulega \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015aw. El\u017cbiety nale\u017cy do jednych z ciekawszych zabytk\u00f3w w naszym mie\u015bcie, warto wi\u0119c dowiedzie\u0107 si\u0119 troch\u0119 wi\u0119cej na jego temat.<br \/>\nNa pierwszy rzut oka, dla osoby nie zorientowanej w historii architektury, ta ceglana i strzelista budowla mog\u0142aby si\u0119 wyda\u0107 blisk\u0105 krewniaczk\u0105 ko\u015bcio\u0142\u00f3w Starego Miasta czy Ostrowa Tumskiego; tak jednak nie jest. R\u00f3\u017cnica jest znaczna&#8230; dobrych 500-600 lat. O ile te pierwsze s\u0105 wspania\u0142ym dziedzictwem \u015bredniowiecza, o tyle nasza \u015bwi\u0105tynia jest dumn\u0105 reprezentantk\u0105 XIX wieku. Rok 1850 przyni\u00f3s\u0142 Prusom now\u0105 konstytucj\u0119, kt\u00f3ra wprowadzi\u0142a w kraju, a co za tym idzie tak\u017ce we Wroc\u0142awiu, r\u00f3wnouprawnienie katolicyzmu i protestantyzmu.<br \/>\nPo raz pierwszy od d\u0142ugich lat nowy biskup Heinrich Forster, m\u00f3g\u0142 bez problem\u00f3w wznie\u015b\u0107 katolick\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu powsta\u0142 imponuj\u0105cy rozmiarem i bogactwem detalu architektonicznego ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015aw. Micha\u0142a na O\u0142binie (1862-1871). Nie przypadkowo wszystkie p\u00f3\u017aniejsze budowle katolickie nawi\u0105zywa\u0142y formami do \u015bredniowiecznej tradycji niemieckiej i rodzimego stylu gotyckiego, kt\u00f3ry by\u0142 symbolem wielko\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. Tak samo, jak forma nowego ko\u015bcio\u0142a, wa\u017cne by\u0142o i miejsce budowy, czyli O\u0142bin. To tu do 1529 roku zlokalizowane by\u0142o jedno z wi\u0119kszych w Europie opactw zakonu benedyktyn\u00f3w (zniszczone na rozkaz zdominowanej przez protestant\u00f3w Rady Miasta). Architekt Alexis Langer wybudowa\u0142 tu ko\u015bci\u00f3\u0142 naprawd\u0119 wspania\u0142y, wi\u0119kszy nawet od katedry, niestety katastrofa budowlana z 1868 roku jednej z wie\u017c zako\u0144czy\u0142a jego karier\u0119 w naszym mie\u015bcie. Jest to informacja o tyle dla nas istotna, \u017ce jego miejsce zaj\u0105\u0142 Joseph Ebers &#8211; tw\u00f3rca naszego ko\u015bcio\u0142a.<br \/>\nNajwi\u0119kszym \u017ce\u0144skim zakonem we Wroc\u0142awiu, zajmuj\u0105cym si\u0119 opiek\u0105 nad chorymi by\u0142y el\u017cbietanki. W starym klasztorze na ul. \u015aw. Antoniego zacz\u0119\u0142o brakowa\u0107 powoli miejsca; zasz\u0142a wi\u0119c potrzeba wybudowania nowego klasztoru i szpitala.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1892 roku Ebers zaplanowa\u0142 dla el\u017cbietanek rozleg\u0142y kompleks, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z ko\u015bcio\u0142a, klasztoru i szpitala.<br \/>\nSpe\u0142nia\u0142 on wszystkie \u00f3wczesne wymogi sanitarne i po\u0142o\u017cony zosta\u0142 z dala od zgie\u0142ku miasta. Ca\u0142o\u015b\u0107 powsta\u0142a w latach 1893-1896 przy du\u017cym wsparciu \u00f3wczesnego kardyna\u0142a Georga Koppa. Od 1899 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 sta\u0142 si\u0119 \u015bwi\u0105tyni\u0105 parafialn\u0105 i tak pozosta\u0142o do dzi\u015b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najbardziej nieszcz\u0119\u015bliwym okresem dla ca\u0142ego zespo\u0142u okaza\u0142y si\u0119 ostatnie miesi\u0105ce wojny, kiedy to obiekt zniszczony zosta\u0142 a\u017c w 50% . Odbudow\u0105 zaj\u0119to si\u0119 zaraz po wojnie w latach 1948-52, a w 1980 nadbudowano wie\u017c\u0119 o charakterystycznej stalowej konstrukcji. Wie\u017ca jest na tyle oryginalna, \u017ce \u015bwi\u0105tynia rozpoznawana jest zawsze bezb\u0142\u0119dnie, nawet z odleg\u0142ych cz\u0119\u015bci miasta.<br \/>\nKo\u015bci\u00f3\u0142 p.w. \u015bw. El\u017cbiety po\u0142o\u017cony jest wzd\u0142\u00f3\u017c ulicy Grabiszy\u0144skiej. Jest to siedmioprz\u0119s\u0142owa, tr\u00f3jnawowa hala z pseudotranseptem o siedmiu prz\u0119s\u0142ach przykrytych sklepieniami krzy\u017cowymi. Zamkni\u0119ta zosta\u0142a p\u0142ytkim przezbiterium zako\u0144czonym wielobocznie. W w\u0119\u017csze nawy boczne wbudowane zosta\u0142y empory dla zakonnic i nowicjuszek, kt\u00f3re nie powinny uczestniczy\u0107 w nabo\u017ce\u0144stwach razem z laikatem. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce od p\u00f3\u0142nocnej strony przylega\u0142 do Ko\u015bcio\u0142a klasztor, do kt\u00f3rego by\u0142 bezpo\u015bredni dost\u0119p z empor. Od strony zachodniej wznosi si\u0119 pi\u0119kna fasada z masywem wie\u017cowym z bogatym portalem ozdobionym rze\u017abami \u015aw. Jerzego i \u015aw. El\u017cbiety oraz rozetowym oknem powy\u017cej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czteroskrzyd\u0142owy klasztor z wewn\u0119trznym dziedzi\u0144cem przylega\u0142 do \u015bwi\u0105tyni od p\u00f3\u0142nocy, a do niego od p\u00f3\u0142nocnego-zachodu tr\u00f3jskrzyd\u0142owy szpital.<br \/>\nJoseph Ebers w przeciwie\u0144stwie do Langera nie zapo\u017cycza\u0142 prawie nic z dorobku gotyku \u015bl\u0105skiego, ale skierowa\u0142 si\u0119 w stron\u0119 bardzo modnego \u00f3wcze\u015bnie nurtu przej\u015bciowego, charakteryzuj\u0105cego si\u0119 \u0142\u0105czeniem element\u00f3w zaczerpni\u0119tych ze sztuki roma\u0144skiej i wczesnogotyckiej. Najlepszym tego przyk\u0142adem jest pseudoroma\u0144ska kolumna wpasowana w nawie po\u0142udniowej, a widoczna od strony bocznego wej\u015bcia.<br \/>\nDoskonale rozumiem, \u017ce do ko\u015bcio\u0142a nie przychodzi si\u0119 po to, aby rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 na boki, ale by uczestniczy\u0107 we Mszy \u015aw. Zach\u0119cam jednak, \u017ceby przej\u015b\u0107 si\u0119 po wn\u0119trzu i przyjrze\u0107 naprawd\u0119 ciekawemu wyposa\u017ceniu. Neogotycki o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny, drewniane o\u0142tarze boczne, ambona, wspomniana ju\u017c kolumna pseudoroma\u0144ska, rze\u017aby przyfilarowe czy portal p\u00f3\u0142nocny. Ponadto wszechobecna klinkierowa ceg\u0142a i ceramiczne kszta\u0142tki i detale, kt\u00f3re nadaj\u0105 niepowtarzalny klimat wn\u0119trzu.<br \/>\nWchodz\u0105c z ruchliwej ulicy do ko\u015bcio\u0142a mamy wra\u017cenie, \u017ce przenosimy si\u0119 w czasie i znajdujemy si\u0119 w klasztornym wn\u0119trzu sprzed wiek\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na zako\u0144czenie chcia\u0142bym jeszcze zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, i\u017c opisywana \u015bwi\u0105tynia, cho\u0107 nie tak wiekowa jak Ostr\u00f3w Tumski, r\u00f3wnie\u017c ma bardzo interesuj\u0105c\u0105 histori\u0119 i jest naprawd\u0119 cennym zabytkiem architektury. Jest jednym z przyk\u0142ad\u00f3w odrodzenia katolickiej wsp\u00f3lnoty w mie\u015bcie. Swego czasu zesp\u00f3\u0142 ten stanowi\u0142 pot\u0119\u017cne za\u0142o\u017cenie, kt\u00f3re mog\u0142o konkurowa\u0107 z podobnymi protestanckimi.<br \/>\nChcia\u0142em tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107 fakt, \u017ce cz\u0119sto nie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015bci tego co nas otacza, przechodzimy oboj\u0119tnie obok rzeczy cennych.<br \/>\nSam cz\u0119sto przyprowadzam tutaj znajomych, kt\u00f3rych oprowadzam po Wroc\u0142awiu i nikt jeszcze nie powiedzia\u0142 mi, \u017ce by\u0142a to dla niego strata czasu. Powinni\u015bmy zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce historia tego wielonarodowego miasta jest bardzo skomplikowana, ale i bardzo pi\u0119kna, a nasz ko\u015bci\u00f3\u0142 jest tego najlepszym przyk\u0142adem.<\/p>\n<p>tekst<br \/>\nMarcin Mazurkiewicz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie ulega \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015aw. El\u017cbiety nale\u017cy do jednych z ciekawszych zabytk\u00f3w w naszym mie\u015bcie, warto wi\u0119c dowiedzie\u0107 si\u0119 troch\u0119 wi\u0119cej na jego temat. Na pierwszy rzut oka, dla osoby nie zorientowanej w historii architektury, ta ceglana i strzelista budowla mog\u0142aby si\u0119 wyda\u0107 blisk\u0105 krewniaczk\u0105 ko\u015bcio\u0142\u00f3w Starego Miasta czy Ostrowa Tumskiego; tak jednak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/elzbieta.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/328"}],"collection":[{"href":"http:\/\/elzbieta.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/elzbieta.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/elzbieta.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/elzbieta.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/elzbieta.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/328\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/elzbieta.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}